شاید متوجه شدید که ارتباطات اغلب ISP های ایران ( به خصوص آنهایی که از طرف مخابرات به اینترنت وصل هستند ) از امروز صبح با کندی شدیدی مواجه شده است. گویا اینبار این ایراد در داخل ایران نیست و ارتباط فجیره به سمت امارات قطع شده است و چون این ارتباط فیبر نوری در داخل دریا می باشد گویا رفع ایراد حداقل به 24 ساعت زمان نیاز دارد.
تا همین چند ماه پیش اگر این ارتباط دچار مشکل میشد همه یادشان هست که به کل اینترنت در ایران قطع می شد و خیلی دچار مشکل می شدند سرویس دهندگان. اما اینبار به دلیل ارتباط فیبر نوری از مسیر شمال به کشور ترکیه ( دو لینک STM-1 ) باعث شده است که لااقل این قطعی تبدیل به کندی سرعت ارتباط در کشور شود. این تغییر رو به فال نیک می گیریم و امیدواریم که هر چه زودتر ارتباط فیبر نوری ایران با سایر کشور های همسایه و از جمله کشور پاکستان و ارمنستان به زودی برقرار شود تا مشترکین اینترنت در داخل کشور این قطعی ها را احساس نکنند.
شاید شما هم از جمله افرادی باشید که از سرویس دهی شبکه موبایل ( حالا چه مخابرات و چه تالیا ) در شهر تهران ناراضی هستید. واقعیت اینجاست که تلاشهای بسیار زیادی چه در گذشته و چه در حال و حتما در آینده صورت خواهد گرفت تا مشکلات این شبکه در تهران حل شود. شاید اگر در شهرستان های غیر از تهران زندگی می کنید متوجه این موضوع هستید که مشکلات شبکه موبایل در شهرستان بسیار بسیار کمتر از تهران است و شاید به جرات بتوان ادعا کرد که در اکثر مواقع در شرایط استاندارد در حال کار هستند. حالا حالتهای خاصی مثل تعطیلات که همه تهرانیها از تهران به شمال می روند را کنار بگذارید، اما ظرفیت شبکه و شرایط آن برای مردم آن مناطق کافی است. البته گویی که در طراحی و Operation شبکه های موبایل روش های متنوعی برای کنترل ترافیک های مقطعی از این دست وجود دارد، اما در حالت معمولی مشکلی متوجه این مناطق نیست.
اما بحث تهران بحث دیگری است. اصولا معماری شهری هر شهر و رفتار مردمان آن در طراحی یک شبکه موبایل برای آن شهر دخالت مستقیم دارد. از آنجایی که در تهران هیچ نقشه ای که شامل ارتفاع ساختمانها در هر شهر باشد وجود ندارد و صرفا یک نقشه خیابانها و مناطق و در نهایت پستی بلندی های جفرافیایی وجود دارد، باعث شده که طراحی محل آنتنهای BTS در تهران بر اساس یک تخمین ارتفاع کلی از ساختمانها صورت بگیرد، چرا که نحوه چینش آنتهای BTS و محل BTS ها بر اساس ارتفاع ساختمانهای اطراف و تعداد مشترکین در هر نقطه صورت می گیرد و البته تنظیم Power و ارتفاع آنتها بر اساس پوشش سایر آنتنهای اطراف صورت می گیرد تا کمترین Overlap با سایتهای دیگر داشته باشد. بنابراین خیلی از مسائل در تهران ( که واقعا کمتر شهری در دنیا به این وسعت و معماری عجیب غریب وجود دارد ) پس شروع نصب و یا نهایتا شروع به کار شبکه مشخص می شود.
از دیگر مسائل مبهم و حساب نشده در تهران رفتار مشترکین موبایل هستش که البته کمی قابل پیش بینی هست، اما نه به صورت دقیق. به عنوان مثال در منطقه بازار تهران با اینکه جمعیت کمتری به صورت ثابت در حال فعالیت هستند، اما تعداد درصد افرادی که در آن مناطق دارای موبایل هستند بسیار بیشتر از سایر مناطق است و همچنین مقدار استفاده آنها در طول شبانه روز دارای توزیع منظمی نیست و جالب آنکه به تصمیماتی نظیر زوج و فرد یا حتی قطعنامه های سیاسی علیه یا له کشور از این ترافیک ها به سرعت الگوی خود را تغییر می دهند.
بنابراین متوجه شدید که یک شبکه GSM شبکه ای نیست که یکبار نصب شود و بنشینیم و ببینیم هر جا ایراد پیدا کرد برویم و درستش کنیم، بلکه در این شبکه به طور مرتب در حال گرفتن اطلاعات از سیستم و تغییر طراحی شبکه هستند.
حال فرض کنید اگر این تغییرات به دلیل فشار های مقامات بالاتر به دلیل ایراد در شبکه موبایل به سرعت و بدون هدف و با عجله و صرفا در جهت خریداری و اضافه کردن تجهیزات در شبکه صورت بگیرد نتیجه اش همینی می شود که الان موبایل مخابرات شده است. شبکه ای با حدود 24 عدد MSC در تهران که در حدود 900 سایت BTS در حال کار دارند و بر اساس عدد و رقم این مقدار از تجهیزات قاعدتا باید برابر حتی 2 برابر جمعیت تهران را با طراحی خوب به خوبی و در حد استاندارد سرویس دهی کند. اما وقتی به صورت مقطعی و بدون دید کلی و مهندسی اقدام به نصب MSC و یا BTS یا BSC های جدید بر روی شبکه کرده اند باعث شده این شبکه علی رقم تعدد تجهیزات و کیفیت آنها ( به ترتیب Nokia, Ericsson و یا Siemens ) کیفیت نهایتا خوبی را در شبکه شاهد نیستیم.
من خیلی با عدد و رقم های آنها در شبکه آشنایی ندارم ( یا بهتر بگویم دسترسی ندارم ) اما بر اساس تجربه و دانشی که این چند وقته در مورد شبکه GSM بدست آورده ام از ایرادات بسیار بارز شبکه این است که مرتب اقدام به نصب BTS های جدید می کنند و این در حالی است که محل این سایتها صرفا بر اساس گزارش مشکل در آن مناطق صورت می گیرد و طراحی کلی آن که باید حتما نسبت به سایتهای همسایه ، ارتفاع ساختمانها، الگوی مصرف و ... طراحی محل و نحوه نصب هر سایت مشخص شود، اصلا مد نظر نیست یا حداقل کمتر مد نظر است. یا حتی در GSM تعریف هایی وجود دارد که شما وقتی BTS هایی را کنار هم قرار می دهید باید تعریف کنید که از این BTS به BTS کناری اجازه Handover وجود داشته باشد ( علت این امر کنترل ترافیک در مدیریت آن در شبکه است ) اما با وجود آنهای بسیار و حتی ظرفیت بسیار خالی در همین اتوبان مدرس خودمان شما از ابتدا تا انتهایش اگر بخواهید یک تلفن طولانی صحبت کنید حداقل 3 یا 4 دفعه تماستان در طول مسیر قطع خواهد شد و مجبورید دوباره شماره گیری کنید و البته بلافاصله تماس جدید هم وصل می شود و این نشان دهنده ظرفیت خالی در شبکه است ولی تعریف ها اشتباه است.
همین دست دلیل ها باعث شده است که وزیر جدید دست به تغییر در روش اصلاح شبکه زده است و فعلا کار نصب سایتهای جدید و دستگاههای جدید را متوقف کرده است و اصولا گویا گروه هایی را مامور کرده است که در هر یک از مناطق تهران عیب را از نظر فنی شناسایی کنند و بعدا بر اساس یک طرح کلی اقدام به تغییر در شبکه بدهند. امیدوارم واقعا این اتفاق بیفتد تا هم از صرف هزینه های بی مورد خودداری شود و هم شبکه ای در حد و حدود استاندارد داشته باشیم ( گویی که خدایی هیچ چیز تهران استاندارد نیست که حالا شبکه موبایلش بخواهد استاندارد و همانطور که توضیح دادم شهری با این مشخصات در دنیا کم نظیر است )